Βασικές εξελίξεις από το Μάιο του 2003: Η Συνθήκη Κατάργησης Ναρκών ενεργοποιήθηκε για την Κύπρο την 1η Ιουλίου 2003. Η Κύπρος αναφέρει ότι η ενσωμάτωση στο εσωτερικό της χώρας της Συνθήκης Κατάργησης Ναρκών επιτεύχθηκε μέσω της νομολογίας επικύρωσης. Η Κύπρος ενημέρωσε για το απόθεμα των 48.475 ναρκών κατά προσωπικού που έχει στην κατοχή της και ξεκίνησε την καταστροφή τους το Δεκέμβριο του 2003. Η Κύπρος προγραμματίζει να κρατήσει περίπου 1.000 νάρκες κατά προσωπικού. Η Κύπρος ίδρυσε την Επιτροπή Ενεργειών Ναρκών και ένα Κέντρο Ενεργειών Ναρκών για να αντιμετωπίσει τους όρους εκπλήρωσης της Συνθήκης. Το 2003, η Ελληνική Εθνοφρουρά ξεκίνησε την εκκαθάριση τριών περιοχών στα νότια της Λεύκας που θεωρούνται πιθανά ναρκοπέδια. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν αυτοβούλως θέσει σχέδιο να ξεκινήσει εκκαθάριση στη ζώνη διαχωρισμού της νήσου, αλλά από το Σεπτέμβριο του 2004, δεν έχει υπάρξει συμφωνία με την Τουρκο-Κυπριακή διοίκηση. Το Ιούλιο 2003, η Κύπρος επικύρωσε το Τροποποιημένο Πρωτόκολλο ΙΙ της CCW.
Βασικές εξελίξεις από το 1999: Η Κύπρος επικύρωσε τη Συνθήκη Κατάργησης Ναρκών τον Ιανουάριο 2003 και έγινε Κράτος Μέλος την 1η Ιουλίου 2003. Το 2002, η Εθνοφρουρά ολοκλήρωσε την εκκαθάριση δύο ναρκοπεδίων έξω από την περιοχή της διαχωριστικής ζώνης, στην περιοχή Πύλα, συνολικής έκτασης 36.000 τετραγωνικών μέτρων. Αναφέρθηκε το 2003 ότι, στα προηγούμενα δύο χρόνια, η Εθνοφρουρά είχε καταστρέψει 11.000 νάρκες διαφόρων ειδών στα ναρκοπέδια. Τον Ιούνιο 2002, η Υπηρεσία Ενεργειών Ναρκών των Ηνωμένων Εθνών διενήργησε εκτίμηση της κατάστασης των ναρκών στην Κύπρο.
Η Κυπριακή Δημοκρατία υπέγραψε τη Συνθήκη Κατάργησης Ναρκών στις 4 Δεκεμβρίου 1997, την επικύρωσε στις 17 Ιανουαρίου 2003 και έγινε Κράτος Μέλος την 1η Ιουλίου 2003. Η Κύπρος συμμετείχε σε προπαρασκευαστικές συναντήσεις πριν την Διαδικασία της Οττάβα, αλλά δεν παρευρέθει στο συνέδριο διαπραγματεύσεων της συνθήκης στο Όσλο το Σεπτέμβριο του 1997. Η Κύπρος συνδύασε την υπογραφή της Συνθήκης το 1997 με την επιθυμία «να μειωθεί η ένταση και να προωθηθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη» στο νησί.[1)] Στις αρχές του 2001, εκπρόσωποι των Υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας επιβεβαίωναν τη διάθεση της Κύπρου να επικυρώσει σύντομα και τον Ιανουάριο του 2002, η κυβέρνηση παρουσίασε στο Κοινοβούλιο νομοσχέδιο ζητώντας πρόωρη επικύρωση της Συνθήκης Κατάργησης Ναρκών. Η Κύπρος αναφέρει ότι «απορρόφησε το Συνέδριο στο εσωτερικό νομικό σύστημά της» με τη διαδικασία της νομολογίας επικύρωσης.[2)] Η Κύπρος δεν έχει προσδιορίσει αν οι ποινικές κυρώσεις του Άρθρου 9 της Συνθήκης υπάρχουν ήδη ή θα δημιουργηθούν με νέα νομολογία. Αναφέρθηκε ότι το ερώτημα αυτό είχε συζητηθεί Απρίλιο του 2003.[3)] Το 2003, ιδρύθηκε η Επιτροπή Ενεργειών Ναρκών της Κύπρου. Συμπεριλαμβάνονται εκπρόσωποι του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Άμυνας και του Υπουργείου Εσωτερικών.[4)] Η Επιτροπή έχει αναλάβει να ετοιμάσει ένα εθνικό σχέδιο για την εκπλήρωση των όρων της Συνθήκης. Τον Αύγουστο του 2003, η Κύπρος ίδρυσε το Κέντρο Ενεργειών Ναρκών (CYMAC), με έδρα την στρατιωτική βάση Καρωτά στη Λευκωσία, για να αντιμετωπίσει σε πρακτικό επίπεδο την εκπλήρωση των όρων της Συνθήκης, όπως είναι η αποναρκοθέτηση και η καταστροφή του αποθέματος.
Από τα τέλη Σεπτεμβρίου 2004, τα Ηνωμενα Έθνη δεν καταγράφουν παραλαβή της αναφοράς διαύγειας του αρχικού Άρθρου 7 από την Κύπρο, η οποία έπρεπε να είχε παραδοθεί μέχρι 28 Δεκεμβρίου 2003. Η Κύπρος τόνισε ότι προμήθευσε αναφορά του Άρθρου 7 στη Ομάδα Υποστήριξης Εκπλήρωσης Όρων το Φεβρουάριο του 2004.[5)] Αυτή καλύπτει την περίοδο Ιανουαρίου–Δεκεμβρίου 2003 και συμπεριλαμβάνει την προαιρετική Κατάσταση J με λεπτομέρειες για τα ναρκοπέδια και την παροχή υποστήριξης στα θύματα των ναρκών. Το Παρατηρητήριο Ναρκών έχει αντίγραφο της αναφοράς.
Η Κύπρος συμμετείχε στην Πέμπτη Συνάντηση των Κρατών Μελών το Σεπτέμβριο 2003, όπου συσχετίστηκε με δήλωση της Ιταλίας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ενωσης.[6)] Η Κύπρος έχει παρευρεθεί, ως παρατηρητής, σε όλες τις ετήσιες συναντήσεις των Κρατών Μελών από το 1999 και έχει συμμετάσχει σε ενδιάμεσες συνεδριάσεις των Διαρκών Επιτροπών από το Μάϊο του 2001. Τον Ιανουάριο του 2002, έδωσε αναφορά σχετικά με την πρόοδο προς την επικύρωση και το Μάϊο του 2003 ανέφερε τις προετοιμασίες για εκπλήρωση των όρων της συνθήκης. Το Φεβρουάριο και Ιούνιο του 2004, η Κυπριακή Επιτροπή αποκάλυψε λεπτομερείς πληροφορίες για τα αποθέματα ναρκών κατά προσωπικού (βλ. παρακάτω).
Στις 2-3 Δεκεμβρίου 2003, η Κύπρος φιλοξένησε σειρά γεγονότων και συναντήσεων για να εγκαινιάσει τον «Δρόμο προς το Ναϊρόμπι», κατά την προετοιμασία του πρώτου Συνεδρίου της Συνθήκης Κατάργησης Ναρκών. Συμμετείχε ο προσδιορισμένος Πρόεδρος κος Wolfgang Petritsch και η Δαφνοστεφής με Νόμπελ Ειρήνης κα Jody Williams.
Το Δεκέμβριο του 2003, η Κύπρος ψήφισε υπέρ της Απόφασης 58/53 της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, η οποία καλεί για παγκοσμιοποίηση και εκπλήρωση των όρων της Συνθήκης Κατάργησης Ναρκών. Η Κύπρος έχει ψηφίσει σε σχετικές αποφάσεις των Γενικών Συνελεύσεων από το 1996.
Η Κύπρος είναι Κράτος Μέλος στη Σύμβαση για τα Κατά Συνθήκην Όπλα (CCW). Επικύρωσε το Τροποποιημένο Πρωτόκολλο ΙΙ της CCW στις 22 Ιουλίου 2003, και συμμετείχε στο Πέμπτο Ετήσιο Συνέδριο Κρατών Μελών του Πρωτοκόλλου το Νοέμβριο του 2003. Η Κύπρος έχει συμμετάσχει, ως παρατηρητής, στα προηγούμενα ετήσια συνέδρια των Κρατών Μελών του Πρωτοκόλλου.
Η Κύπρος δήλωσε το Δεκέμβριο του 1999 ότι «ούτε παράγει αλλά ούτε μεταφέρει νάρκες κατά προσωπικού».[7)] Στις συναντήσεις της Διαρκούς Επιτροπής το Μάϊο του 2003, η αντιπροσωπεία πρόσθεσε ότι έχει σταματήσει και η εισαγωγή ναρκών κατά προσωπικού.[8)]
Νάρκες κατά προσωπικού είχαν προηγουμένως εισαχθεί από την Κίνα, την Σιγκαπούρη και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, σύμφωνα με δημοσιογραφική αναφορά.[9)]
Το Μάϊο του 2003, η Κύπρος αποκάλυψε ότι είχε στην κατοχή της 48.615 νάρκες κατά προσωπικού.[10)] Η αναφορά του Άρθρου 7 προσδιόριζε ένα σύνολο 48.475 ναρκών κατά προσωπικού πριν ξεκινήσει η καταστροφή των αποθηκευμένων το Δεκέμβριο του 2003.[11)] Το απόθεμα αποτελείτο από οκτώ τύπους ναρκών ή ποικιλία αυτών. Χώρος της αποθήκευσης είναι η αποθήκη της Εθνοφρουράς στο χωριό Παλοδιά κοντά στη Λεμεσό. Οι νάρκες είναι: M2A1 (474), M2A3 (179), M16 (4,086), M16A1 (16,440), M16A2 (20,146), M16E3 (278), VS50 (4,450), και GLD112 (2,422).[12)]
Το πρόγραμμα καταστροφής ξεκίνησε στις 2 Δεκεμβρίου 2003 στο πεδίο βολής στην Ξύνθο, με τελετή που συνέπεσε με την προπαρασκευαστική συνάντηση για το Συνέδριο Ανασκόπησης της συνθήκης. Ένας Κύπριος επιζών νάρκης έλαβε μέρος στην καταστροφή των πρώτων ναρκών. Καταστράφηκαν συνολικά 3.927 νάρκες κατά προσωπικού.[13)] Το πρόγραμμα καταστροφής εκτελείται από τη Διμοιρία Εκκαθάρισης Ναρκών της 70ης Μοίρας Μηχανικού και συνεχίζεται στα πεδία βολής Ξύνθου και Καλού Χωριού. Μικρές ποσότητες ναρκών θα καταστραφούν με πυροδότηση σε κάθε περίπτωση, σε μια προσπάθεια να μην προκληθεί περιβαλλοντική ζημιά. Το συνολικό κόστος του προγράμματος καταστροφής υπολογίζεται περίπου στο 1 εκατομμύριο δολλάρια HΠΑ, δίνοντας έτσι κόστος για κάθε νάρκη περίπου 20 δολλάρια ΗΠΑ.[14)]
Σύμφωνα με τη Συνθήκη Κατάργησης Ναρκών, η Κυπριακή κυβέρνηση πρέπει να ολοκληρώσει την καταστροφή των αποθεμάτων ναρκών κατά προσωπικού μέχρι την 1 Ιουλίου 2007.
Η Κύπρος έχει επιλέξει να κρατήσει μερικές νάρκες για «εκπαίδευση ανίχνευσης ναρκών, εκκαθάριση ναρκών και τεχνικών καταστροφής ναρκών.»[15)] Ένα σύνολο 1.000 ναρκών θα κρατηθεί.[16)]
Η Κύπρος διχάζεται από μία βεβαρημένη διαχωριστική ζώνη από την κατάληψη το 1974 του βορείου τμήματός της από Τουρκικές δυνάμεις. Η ζώνη αυτή έχει μήκος 180 χιλιόμετρα, ποικίλει σε πλάτος από 20 μέτρα μέχρι 7 χιλιόμετρα και καλύπτει το 3% του νησιού. Υπάρχουν επίσης ναρκοπέδια που εκτείνονται πέρα από την διαχωριστική ζώνη. Συνολικά, περίπου 5 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα είναι μολυσμένα με νάρκες κατά προσωπικού και αντιαρματικές.[17)]
Η Κύπρος ανέφερε το Μάϊο του 2003 ότι υπάρχουν 11 ναρκοπέδια στη διαχωριστική ζώνη τοποθετημένα από την Ελληνο-Κυπριακή Εθνοφρουρά, που περιλαμβάνουν 1.024 νάρκες κατά προσωπικού και 1.284 αντιαρματικές.[18)] Το προσχέδιο της αναφοράς του Άρθρου 7 προσδιορίζει αυτά τα ναρκοπέδια σε τέσσερεις περιοχές (στα χωριά Πύργος, Μία Μίλλια, Κοκκινοτριμιθιά και στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας) και περιλαμβάνουν M2A3, ελληνικές SOU και άγνωστες νάρκες. Αναφέρει επίσης, τρεις περιοχές που πιθανώς περιλαμβάνουν νάρκες, στη διαχωριστική ζώνη κοντά στη Νότια Λεύκα.[19)] Ελληνο-Κυπριακά ναρκοπέδια υπάρχουν κοντά σε οκτώ χωριά στη διαχωριστική ζώνη και περιλαμβάνουν 4.653 νάρκες κατά προσωπικού (M2A3B4, M2A4, M16 και τύπους GLD112).[20)]
Υπάρχουν επίσης 26 ναρκοπέδια στη διαχωριστική ζώνη τοποθετημένα από Τουρκικές δυνάμεις, σύμφωνα με την Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNFICYP) η οποία επιτηρεί τη διαχωριστική ζώνη.[21)] Η UNFICYP έχει την στρατιωτική ευθύνη για όλες τις δραστηριότητες στη διαχωριστική ζώνη. Σε κάθε στρατιωτικό στέλεχος και των δύο πλευρών που εισέρχεται στη διαχωριστική ζώνη ζητείται να απομακρυνθεί. Ως αποτέλεσμα, τα ναρκοπέδια που βρίσκονται εντός της διαχωριστικής ζώνης δεν έχουν συντηρηθεί από το 1974 όταν τοποθετήθηκαν βιαστικά και υπολογίζονται να βρίσκονται σε αρκετά επικίνδυνη κατάσταση. [22)]
Τον Απρίλιο του 2004, η UNFICYP παρουσίασε αναθεωρημένες πληροφορίες: «Τα πρόσφατα αρχεία δείχνουν συνολικά 101 ναρκοπέδια και πιθανές ναρκοθετημένες περιοχές του νησιού. Από αυτά, τα 48 βρίσκονται εντός της διαχωριστικής ζώνης και τα 53 είναι εκτός, αν και πολλά βρίσκονται λιγότερο από 1.000 μέτρα από τη διαχωριστική ζώνη.[23)] Τον Ιούνιο του 2002, η Υπηρεσία Ενεργειών Ναρκών των Ηνωμένων Εθνών (UNMAS) διεξήγαγε εκτίμηση, η οποία προσδιόρισε τους τύπους των αντιαρματικών ναρκών που υπάρχουν ως M6A2 και πιθανώς Μ15.[24)]
Το Κυπριακό προσχέδιο της αναφοράς του Άρθρου 7 δηλώνει ότι όλα τα ναρκοπέδια της Εθνοφρουράς εκτός διαχωριστικής ζώνης είναι περιφραγμένα, σημειωμένα με προειδοποιητικές πινακίδες και ελέγχονται από στρατεύματα. [25)] Η UNMAS ανέφερε ότι «τα ναρκοπέδια έχουν τοποθετηθεί σύμφωνα με τις τεχνικές του NATO. Τα ναρκοπέδια είναι είτε κατά προσωπικού, είτε αντιαρματικά ή και ανάμικτα και αναπτύσσονται σε σταθερές γραμμές βάσει σχεδίου. Έγγραφα που προμηθεύει η Εθνοφρουρά προσδιορίζουν ότι δεν έχει χρησιμοποιηθεί ακανόνιστη περιστοίχιση». Όλα τα ναρκοπέδια που επισκέφτηκε το πρόγραμμα UNMAS συνορεύουν με δρόμους και είχαν επισημανθεί από την UNFICYP με προειδοποιητικές πινακίδες συνδεδεμένες με φράκτες συρματοπλέγματος με την υποστήριξη μεταλλικών πασσάλων. Παρόλα αυτά, συχνά, τα ναρκοπέδια δεν ήταν σημειωμένα ολόγυρα και ήταν ασαφές μέχρι πόσο μακρυά εντός της περιμέτρου από την περίφραξη εκτείνονται.[26)]
Τα ναρκοπέδια που βρίσκονται υπό την εποπτεία της Εθνοφρουράς εκτός της διαχωριστικής ζώνης, αναφέρονται επίσης ότι είναι καταγεγραμμένα, περιφραγμένα και με σήμανση.[27)]
Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών έχει παρουσιάσει πολλές αποφάσεις σχετικές με την εκκαθάριση των ναρκών εντός της διαχωριστικής ζώνης. Οι Αποφάσεις 1062 και 1996 καλούν τις στρατιωτικές αρχές αμφοτέρων πλευρών να «εκκαθαρίσουν όλα τα ναρκοπέδια και τις παγιδευμένες περιοχές εντός της διαχωριστικής γραμμής χωρίς καθυστέρηση και όπως απαιτούν οι ένοπλες δυνάμεις.»[28)]
Οι Αποφάσεις 1251 και 1999 καλούν «και τις δύο πλευρές να λάβουν μέτρα που θα εδραιώσουν την εμπιστοσύνη και την συνεργασία και θα μειώσουν τις εντάσεις μεταξύ των δύο μερών, συμπεριλαμβανομένου της αποναρκοθέτησης κατά μήκος της διαχωριστικής ζώνης.»[29)] Υπό τη Συνθήκη Κατάργησης Ναρκών, η Κυπριακή κυβέρνηση έχει περιθώριο μέχρι την 1 Ιουλιου 2013 να ολοκληρώσει την εκκαθάριση των ναρκών κατά προσωπικού στις περιοχές που βρίσκονται εντός δικαιοδοσίας και ελέγχου της.
Το 1987, η Εθνοφρουρά εγκατέστησε μια ειδική μηχανολογική μονάδα για να επιβλέπει και να «ανακαινίζει» τα ναρκοπέδια που γινόνται ανενεργά και να εκτελεί επιχειρήσεις διάσωσης. Υπάρχει μια διμοιρία αποναρκοθέτησης που αποτελείται από 14 άτομα προσωπικό, που χρησιμοποιούν συσκευές ανεύρεσης μετάλλων και εργάζονται μέχρι βάθους εκκαθάρισης 50 εκατοστών.[30)]
Από το 1983, η Εθνοφρουρά έχει καθαρίσει δέκα ναρκοπέδια κοντά στη διαχωριστική ζώνη και αυτές οι περιοχές έχουν παραδοθεί στους πολίτες. Αναφέρθηκε το 2003 ότι, τα τελευταία 2 χρόνια, η Εθνοφρουρά έχει καταστρέψει 11.000 νάρκες διαφόρων τύπων εντός των ναρκοπεδίων. Το 2002, η Εθνοφρουρά ολοκλήρωσε την εκκαθάριση δύο ναρκοπεδίων εκτός της διαχωριστικής ζώνης, στην περιοχή της Πύλας, συνολικής έκτασης 36.000 τετραγωνικών μέτρων.[31)] Το 2003, ξεκίνησε την εκκαθάριση τριών πιθανών ναρκοπεδίων νοτίως της Λεύκας (UNFICYP αρ. 1845 και 1853) και νοτιοδυτικά των Λυμπιών (αρ. 4397).[32)] Το Σεπτέμβριο του 2004, η UNFICYP ανέμενε λεπτομέρειες αυτών των ενεργειών εκκαθάρισης.[33)] Το Μάρτιο του 2004, η Εθνοφρουρά ξεκίνησε εκκαθάριση δύο ναρκοπεδίων κοντά στην Πύλα και Ντάλι.[34)] Τον Ιανουάριο του 2002, η Κυπριακή κυβέρνηση συσκέφθηκε με την UNFICYP για συζήτηση σχετικά με την εκκαθάριση των ναρκοπεδίων της Εθνοφρουράς εντός της διαχωριστικής ζώνης. Αυτό οδήγησε στην αποστολή εκτίμησης της UNMAS τον Ιούνιο του 2002. Αν και η κυβέρνηση είχε δηλώσει ότι ήταν προετοιμασμένη να εκκαθαρίσει μονόπλευρα τα ναρκοπέδια εντός της διαχωριστικής ζώνης, έγινε φανερό ότι η επιχείρηση εκκαθάρισης θα έπρεπε να ασχοληθεί και με τα Τουρκικά ναρκοπέδια στη διαχωριστική ζώνη. Οι UNFICYP και UNMAS αποφάσισαν ότι χρειάζεται μια Μονάδα Ενεργειών Ναρκών για να διευθύνει και να παρακολουθεί το σχέδιο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε να χρηματοδοτήσει το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών ώστε να απασχολήσει έναν υπεύθυνο σχεδίου / τεχνικό σύμβουλο.[35)]
Σε συνέχεια της αναφοράς του συμβούλου, δεκατέσσερεις εταιρείες προσκλήθηκαν να πλειοδοτήσουν είτε για την εκκαθάριση των ναρκοπεδίων είτε για την ποιοτική διαχείριση της εκκαθάρισης. Μέχρι το Σεπτέμβριο 2004, πέντε εταιρείες είχαν εκφράσει ενδιαφέρον για το συμβόλαιο εκκαθάρισης και πέντε για το συμβόλαιο ποιοτικής διαχείρισης.[36)] Τον Αύγουστο 2004, η Ευρωπαϊκή Ένωση εκχώρησε 2.5 εκατομμύρια ΕΥΡΩ ((2.8 εκατομμύρια δολλάρια ΗΠΑ) για εκκαθάριση ναρκών στην Κύπρο.[37)] Σύμφωνα με δημοσιογραφικές αναφορές, ο Καναδάς υποσχέθηκε 254.000 δολλάρια ΗΠΑ και το Διεθνές Ταμείο Αποναρκοθέτησης και Υποστήριξης Θυμάτων Ναρκών δεσμεύτηκε να προωθήσει 500.000 δολλάρια από τις ΗΠΑ.[38)]
Η συμφωνία της Τουρκικής διοίκησης της κατεχόμενης βόρειας πλευράς του νησιού ζητήθηκε πριν την εκκίνηση της εκκαθάρισης στη διαχωριστική ζώνη.[39)] Από το Σεπτέμβριο 2004, συμφωνία δεν έχει επιτευχθεί. Πριν από αυτό, τον Ιούλιο 2003, ο Τουρκο-Κύπριος ηγέτης Ραούφ Ντεκτάς είχε ανακοινώσει την επιθυμία του να συζητήσει το θέμα της εκκαθάρισης των ναρκοπεδίων στο βορρά.[40)]
Η αποστολή UNMAS ανέφερε ότι οι νάρκες στην Κύπρο, ως απειλή, αποτελούν περιορισμένο κίνδυνο στον πληθυσμό των πολιτών, λόγω «του μικρού αριθμού των ναρκοπεδίων και του μικρού αριθμού των ανθρώπων που κατοικούν κοντά σε ναρκοπέδια. Επίσης, όλα τα ναρκοπέδια που επισκέφτηκε η αποστολή της UNMAS βρίσκονται εκεί σχεδόν 30 χρόνια. Επιπλέον, υπάρχει μικρή πίεση γης εντός της διαχωριστικής ζώνης καθώς δεν επιτρέπονται νέες αφίξεις στη διαχωριστική ζώνη και γιαυτό έχουν αναφερθεί ελάχιστα ατυχήματα ναρκών». Οικογένειες που ζουν κοντά εκπαιδεύουν τα παιδιά τους να μην πλησιάζουν τις ναρκοθετημένες περιοχές και αυτές οι προσπάθειες έχουν ενισχυθεί από άλλα μέλη των κοινοτήτων και τα τοπικά σχολεία. Η αποστολή είδε ότι δεν υπάρχει ανάγκη για εκπαίδευση του κινδύνου των ναρκών, αλλά πρότεινε ότι η UNFICYP θα έπρεπε να παρακολουθεί, για την περίπτωση πληθυσμιακών κινήσεων, οι οποίες θα οδηγούσαν σε αύξηση του κινδύνου.[41)]
Τραυματίες Ναρκοπεδίων και Υποστήριξη Επιζησάντων
Το 2003, υπήρξε ένας τραυματίας νάρκης, όταν ένας Κύπριος πρόσφυγας από τα βόρεια Τουρκικά κατεχόμενα αυτοκτόνησε στις 14 Αυγούστου εισερχόμενος σε ναρκοπέδιο, το οποίο είχε εμφανείς πινακίδες ναρκοθέτησης.[42)]
Από τον Ιανουάριο μέχρι τον Αύγουστο 2004, υπήρξαν δύο περιστατικά σχετικά με νάρκες. Στις 3 Απριλίου, το γεωργικό όχημα ενός αγρότη πυροδότησε αντιαρματική νάρκη στην περίμετρο ενός μερικώς περιφραγμένου ναρκοπεδίου, κομμάτι του οποίου βρίσκεται στη διαχωριστική ζώνη. Αναφέρθηκε ότι ο αγρότης δεν τραυματίστηκε σοβαρά. Στις 22 Ιουλίου, μια πυροσβεστική μηχανή πέρασε πάνω από τέσσερεις νάρκες κατά προσωπικού κάτω από παρόμοιες συνθήκες, αλλά δεν αναφέρθηκαν θύματα.[43)]
Από το 1999, έχει υπάρξει μόνο ένα αναφερθέν θύμα νάρκης στην Κύπρο. Το Μάρτιο του 1999, ένας Εθνοφρουρός σκοτώθηκε, όταν μια αντιαρματική νάρκη εξεράγει κατά τη διάρκεια επιχείρησης αποναρκοθέτησης, σε χωριό που βρίσκεται πάνω στη γραμμή παύσης πυρός νότια της Λευκωσίας.[44)] Ο πιο πρόσφατος γνωστός θάνατος Ελληνο-Κυπρίου πολίτη ήταν το 1997. Σύμφωνα με δημοσιογραφική αναφορά, τα τελευταία 28 χρόνια τρεις ειρηνοφύλακες των Ηνωμένων Εθνών και μερικοί πολίτες έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί από νάρκες στην Κύπρο.[45)]
Το Κυπριακό προσχέδιο της αναφοράς του Άρθρου 7 περιλαμβάνει την εθελοντική Κατάσταση J η οποία σημειώνει ότι οι επιζώντες από νάρκες λαμβάνουν δωρεάν ιατρο-φαρμακευτική βοήθεια και αποκατάσταση, ex gratia οικονομική αποζημίωση και μηναία επιδότηση ανικανότητας.[46)]
[1)] Δήλωση του Πρέσβη Αλέκου Στάμπου, Υπουργείο Εξωτερικών, Τελετή Υπογραφής της Συνθήκης, Οττάβα, 2-4 Δεκεμβρίου 1997.
[2)] Αναφορά Άρθρου 7, Κατάσταση A, άνευ ημερομηνίας (για το ημερολογιακό έτος 2003). Η Κύπρος επικύρωσε τη Συνθήκη μέσω του Νόμου 37(III)/2002, 20 Δεκεμβρίου 2002.
[3)] E-mail από Διαρκή Επιτροπή προς τα Ηνωμένα Έθνη στη Γενεύη, 30 Απριλίου 2003.
[4)] Δήλωση του Ταγματάρχη Θεόδωρου Ευθυμίου, Διαρκής Επιτροπή Καταστροφής Αποθεμάτων, Γενεύη, 12 Φεβρουαρίου 2004.
[5)] Συνέντευξη του Ταγματάρχη Θεόδωρου Ευθυμίου, Διευθυντή του Κέντρου Ενεργειών Ναρκών της Κύπρου, Γενεύη, 12 Φεβρουαρίου 2004 και τηλεφωνική συνέντευξη του Ταγμ. Ευθυμίου, 6 Ιουλίου 2004.
[6)] Δήλωση της Κύπρου, Πέμπτη Συνάντηση Κρατών Μελών, Μπανγκόκ, 15-19 Σεπτεμβρίου 2003. Η Κύπρος έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 1η Μαϊου 2004.
[7)] Απάντηση Κύπρου στο Ερωτηματολόγιο OSCE, 9 Δεκεμβρίου 1999, σελ. 2. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει αναγνωρίσει την Κύπρο ως παλαιό παραγωγό, η Κύπρος όμως το αρνείται. Βλ. Αναφορά Παρατηρητηρίου Ναρκών 1999, σελ. 704.
[8)] Παρέμβαση του Ταγμ. Ευθυμίου, Διαρκής Επιτροπή Εκκαθάρισης Ναρκών, Εκπαίδευση Κινδύνου Ναρκών και Τεχνολογίες Ενεργειών Ναρκών, Γενεύη, 14 Μαίου 2003.
[9)] Jean Christou, “Το Αδιέξοδο των Ναρκών” Κυριακάτικη Mail, 21 Ιανουαρίου 2001.
[10)] Παρέμβαση του Ταγμ. Ευθυμίου, Διαρκής Επιτροπή Εκκαθάρισης Ναρκών, 14 Μαίου 2003.
[11)] Αναφορά Άρθρου 7, Καταστάσεις B και G.
[12)] Βλ. άνωθεν.
[13)] Αναφορά Άρθρου 7, Κατάσταση G. Οι τύποι/ποικιλίες που καταστράφηκαν ήταν: M2A1 (82), M16 (727), 16A1 (552), M16A2 (344), και GLD112 (2.222).
[14)] Παρέμβαση του Ταγμ. Ευθυμίου, Διαρκής Επιτροπή Καταστροφής Αποθηκευμένων, 12 Φεβρουαρίου 2004.
[15)] E-mail από Διαρκή Κυπριακή Επιτροπή προς τα Ηνωμένα Έθνη στη Γενεύη, 30 Απριλίου 2003.
[16)] Αναφορά Άρθρου 7, Κατάσταση D. Διακόσιες από τους τύπους VS50 και GLD112 θα κρατηθούν, καθώς και 100 από κάθε άλλο τύπο.
[17)] UNDP, “Σχέδιο Αποναρκοθέτησης Κύπρου – Overview,” 24 Μαρτίου 2004.
[18)] Παρέμβαση του Ταγμ. Ευθυμίου, Διαρκής Επιτροπή Εκκαθάρισης Ναρκών, 14 Μαίου 2003. Ένα ενημερωτικό φυλλάδιο που εκδόθηκε από το Κέντρο Ενεργειών Ναρκών της Εθνοφρουράς το 2003 αναφέρει ότι υπάρχουν οκτώ ναρκοπέδια της Εθνοφρουράς στη διαχωριστική ζώνη και 23 έξω από αυτήν.
[19)] Αναφορά Άρθρου 7, Κατάσταση J.
[20)] Βλ. άνωθεν.
[21)] Βλ. Αναφορά Παρατηρητηρίου Ναρκών 2002, σελ. 546.
[22)] Τηλεφωνική συνέντευξη με τον Λοχαγό J.J. Simon, Γραμματέα Αρχείου Ναρκοπεδίων, UNFICYP, 27
Ιουνίου 2000.
[23)] E-mail από τον Michael Raine, Υπεύθυνο Σχεδίου Αποναρκοθέτησης, Συνεταιρισμός του Μέλλοντος, UNDP/UNOPS, 8 Απριλίου 2004.
[24)] UNMAS, “Δια-Πρακτορειακή Αναφορά Αποστολής Εκτίμησης, Κύπρος”, 8 Αυγούστου 2002.
[25)] Αναφορά Άρθρου 7, Κατάσταση Ι.
[26)] UNMAS, “Αναφορά Αποστολής Εκτίμησης”, 8 Αυγούστου 2002.
[27)] Παρέμβαση Ταγμ. Ευθυμίου, Διαρκής Επιτροπή Εκκαθάρισης Ναρκών, 14 Μαίου 2003, Κυπριακή παρέμβαση, Διαρκής Επιτροπή Γενικών Θέσεων και Εργασιών του Συνεδρίου, Γενεύη, 3 Φεβρουαρίου 2003 (σημειώσεις Παρατηρητηρίου Ναρκών).
[28)] Απόφαση 1062 του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ, παρ. 6c, 1996.
[29)] Απόφαση 1251 του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ, παρ. 5, 1999.
[30)] Παρέμβαση Ταγμ. Ευθυμίου, Διαρκής Επιτροπή Εκκαθάρισης Ναρκών, 14 Μαίου 2003.
[31)] Κέντρο Ενεργειών Ναρκών Εθνοφρουράς, Φυλλάδιο Ενημέρωσης, 2003.
[32)] E-mail από τον Λοχία Cranley L. Hudson, Χαρτογράφο Ενόπλων Δυνάμεων, UNFICYP HQ, 4 Απριλίου 2003.
[33)] E-mail από τον Michael Raine, UNDP/UNOPS, 3 Σεπτεμβρίου 2004.
[34)] E-mail από τον Ταγμ. Ευθυμίου, Ειδικό Σύμβουλο Αποναρκοθέτησης, Εθνοφρουρά, 11 Μαίου 2004.
[35)] UNDP, “Κυπριακό Σχέδιο Αποναρκοθέτησης,” 24 Μαρτίου 2004.
[36)] Μενέλαος Χατζηκωστής, “Ιδιωτικές εταιρείες καταθέτουν προσφορές για αποναρκοθέτηση της διαχωριστικής ζώνης” Cyprus Weekly, 27 Ιουνίου 2004, και Ε-mail από τον Michael Raine, UNDP/UNOPS, 3 Σεπτεμβρίου 2004.
[37)] “Πακέτο βοήθειας ΕΕ για απαλλαγή της Κύπρου από τις νάρκες”, Financial Times, 7 Αυγούστου 2004, “Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα χρηματοδοτεί την Κύπρο για αφαίρεση ναρκών”, SBS (πρακτορείο ειδήσεων), 5 Αυγούστου 2004. Τιμή συναλλάγματος 1 ΕΥΡΩ = US $ 1.1315, χρησιμοποιηθείσα σε όλα. Ομοσπονδιακά Αποθέματα, “Κατάσταση Τιμών Συναλλάγματος (Ετήσια),” 2 Ιανουαρίου 2004.
[38)] “Κεφάλαια από την Σλοβενία θα χρησιμοποιηθούν για εκκαθάριση ναρκών στην Κύπρο”, STA (πρακτορείο ειδήσεων), 3 Δεκεμβρίου 2003. “Έπαινοι στην Κύπρο για πρόγραμμα εκκαθάρισης ναρκοπεδίων στην ελεγχόμενη από τα Ηνωμένα Έθνη διαχωριστική ζώνη”, Associated Press, 2 Δεκεμβρίου 2003. Μενέλαος Χατζηκωστής, “Η αποναρκοθέτηση πρέπει να περιμένει μέχρι την ένταξη στην ΕΕ”, Cyprus Weekly, 16–23 Ιανουαρίου 2004. “Ιδιωτικές εταιρείες καταθέτουν προσφορές για αποναρκοθέτηση της διαχωριστικής ζώνης”, Cyprus Weekly, 27 Ιουνίου 2004.
Τα ποσά των χρηματοδοτήσεων διαφέρουν μεταξύ των αναφορών.
[39)] E-mail από τον Michael Raine, UNDP/UNOPS, 12 Ιουλίου 2004.
[40)] “Ο Ντεκτάς λέει ότι θέλει να καθαρίσει τις νάρκες που μολύνουν την Κύπρο”, Reuters, 24 Ιουλίου 2003. Βλ. επίσης Αναφορά Παρατηρητηρίου Ναρκών 2003, σελ. 223.
[41)] UNMAS, “Αναφορά Αποστολής Εκτίμησης”, 8 Αυγούστου 2002
[42)] “Τραγωδία κρύβεται πίσω από θάνατο σε ναρκοπέδιο”, Καθημερινή (ελληνική εφημερίδα), 16 Αυγούστου 2004.
[43)] E-mail από τον Michael Raine, UNDP/UNOPS, 3 Σεπτεμβρίου 2004.
[44)] “Η Κύπρος καταθέτει Σχέδιο Εκκαθάρισης Ναρκοπεδίων στα Ηνωμένα Έθνη”, Xinhua, 23 Ιανουαρίου 2002. Βλ. επίσης Αναφορά Παρατηρητηρίου Ναρκών 2000, σελ. 765.
[45)] “Η Κύπρος καταθέτει Σχέδιο”, Xinhua, 23 Ιανουαρίου 2002.
[46)] Αναφορά Άρθρου 7, Κατάσταση J.